www.pogorzel.com.pl

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Strona główna Historia Siennicy

Historia Siennicy

Email Drukuj PDF

Siennica jest osadą gminną położoną 15 km na południe od Mińska Mazowieckiego przy drodze wojewódzkiej nr 802 Mińsk Mazowiecki - Seroczyn. Pochodzenie nazwy Siennica nie jest pewne. Być może pochodzi ona od nazwiska mazowieckiej rodziny Siennickich - właścicieli tych okolic. Bardziej jednak prawdopodobne, że nazwa powstałej tu pierwotnie osady pochodziła od słowa "sienica", oznaczającego dawniej miejsce składowania siana, a ród Siennickich przyjął nazwisko od nazwy miejscowości.

Pierwsze wzmianki o Siennicy pochodzą z początku XV wieku (wieś Szenica - własność rycerza Daćboga). W 1526 roku księżna mazowiecka Anna nadała za zasługi swemu dworzaninowi Stanisławowi Siennickiemu prawa miejskie na miasto Janów na gruntach wsi Siennica ta nazwa miasta nie utrzymała się długo. Tradycja i przyzwyczajenie miejscowej ludności okazały się silniejsze od dokumentów - i już w 1564 roku w spisie właścicieli nieruchomości widnieje nazwa: Siennica - miasto.

Na wzgórzu, tuż obok rynku, Stanisław Siennicki wybudował drewniany kościół, który decyzją biskupa poznańskiego Jana Latalskiego został w 1528 roku ustanowiony kościołem parafialnym pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Do nowo założonej parafii należało 18 wsi. Kościół ten dość szybko popadł w ruinę, toteż w 1577 roku na jego miejscu wybudowano nowy kościół z bali modrzewiowych.

 

Kościół z bali modrzewiowych - spalony przez Niemców w 1939 roku.

 

Rekonstrukcja. Tak by wyglądał dzisiaj siennicki kościół od strony wjazdu do Publicznej Szkoły Podstawowej w Siennicy

 

Prywatne miasto rodziny Siennickich, położone przy szlaku Warszawa - Łuków - Włodawa, rozwijało się pomyślnie w XVI i pierwszej połowie XVII wieku dzięki targom i jarmarkom ustanowionym w prawie lokacyjnym. Liczyło wówczas około 300 mieszkańców i miało częściowo brukowane ulice. Istniała tu szkoła i prawdopodobnie szpital. Siennica była dekanatem diecezji poznańskiej, a od 1795 roku - warszawskiej.

W połowie XVII wieku wojny kozackie i "potop" szwedzki spowodowały regres handlu i powolny upadek miasta. Zniszczenia i pożary podczas wojny północnej (1700 - 1721) dopełniły dzieła. Siennica nigdy nie powróciła do dawnej świetności.

Od końca XVII wieku do połowy XIX wieku do godnych odnotowania wydarzeń w dziejach Siennicy należą:

W latach 1693 - 1698 - budowa kościoła modrzewiowego (w miejsce starego). Ten przepiękny kościółek z licznymi zabytkami (rzeźby, obrazy) przetrwał do XX wieku. Został spalony przez Niemców we wrześniu 1939 roku.

W latach 1749 - 1760 - budowa klasztoru i kościoła reformatów pod wezwaniem NMP, ufundowanego przez rodzinę Rudzińskich - nowych właścicieli Siennicy. Wybudowany według projektu nadwornego architekta królewskiego Antonia Solariego na wzgórzu tuż poza miastem, po mistrzowsku wkomponowany w krajobraz, do dziś zachwyca swą urodą. Zespół klasztorny pozostawał w posiadaniu zakonu reformatów do 1864 roku. Po likwidacji klasztoru od 1866 roku w budynku klasztornym prowadzono kursy nauczycielskie, a następnie utworzono Seminarium Nauczycielskie.



W 1815 roku - utworzenie powiatu siennickiego, który przetrwał do 1839 roku.

Udział mieszkańców Siennicy w powstaniach: kościuszkowskim, listopadowym i styczniowym. W czasie powstania listopadowego w latach 1830 - 1831 Siennica bardzo ucierpiała wskutek kwaterowań i przemarszów wojsk, na przemian rosyjskich i polskich, oraz związanych z tym rekwizycji. Tu kwaterował zarówno dowodzący armią rosyjską generał Dybicz, jak i dowódca wojsk polskich generał Jan Skrzynecki. Po powstaniu styczniowym Siennicy nie ominęły represje: odebrano jej prawa miejskie (1869) i zlikwidowano zakon reformatów (1864).

Dzieje Siennicy po powstaniu styczniowym nie są zbyt dobrze znane. Wszystkie dokumenty i archiwa spłonęły w spowodowanym przez Niemców pożarze w 1939 roku i podczas działań wojennych w 1944 roku. Nieliczne zachowane dokumenty wskazują, że w drugiej połowie XIX wieku rozpoczął się powolny rozwój osady. W 1870 roku liczyła 348 mieszkańców i 19 domów, w 1885 roku - 800 mieszkańców, a w 1910 roku już 1260 mieszkańców.

W końcu XIX i na początku XX wieku coraz silniejszy był wpływ Seminarium Nauczycielskiego na Siennicę i jej okolice. Szkoła ta, założona przez władze carskie w celach rusyfikacji okolicznej ludności, stała się z czasem ośrodkiem polskości, patriotyzmu i walki o wolną Polskę. Najbardziej uwidoczniło się to w czasie wydarzeń w 1905 roku, gdy miejscowi chłopi i uczniowie Seminarium zażądali od władz rosyjskich nauki w szkołach w języku polskim. Żądania te zostały poparte strajkiem szkolnym i manifestacjami ludności.

Grupa seminarzystów siennickich.
W tle panorama Siennicy - przełom lat 20-stych i 30-stych XX w.


Pierwsza wojna światowa i następujące po niej epidemie nie oszczędziły Siennicy. Liczba ludności spadła w 1921 roku do 988 osób. W wojnie z Rosją Sowiecką w 1920 roku brało udział wielu mieszkańców Siennicy i okolic. Masowo wstępowali też do wojska, by bronić Ojczyzny, uczniowie i nauczyciele siennickiego Seminarium. Wielu z nich na tej wojnie poległo.

Lata dwudzieste to rozwój Seminarium Nauczycielskiego w Siennicy. Dzięki staraniom wieloletniego dyrektora tej szkoły Kazimierza Gnoińskiego, a także okolicznej ludności, w latach 1923 - 1926 wybudowano piękny, bardzo nowocześnie zaprojektowany gmach szkolny.

W okresie międzywojennym Siennica pozostawała niewielką osadą, wyróżniającą się jednak spośród wsi wschodniego Mazowsza posiadaniem ośrodka kultury, jakim było Seminarium Nauczycielskie.

 

Ulica Mińska w Siennicy kiedyś i dziś    (lata 20-ste XX wieku - rok 2009)

 

Lata 1939 - 1944 to bardzo trudny okres w dziejach Siennicy. 13 września 1939 roku, po wkroczeniu do Siennicy wojsk niemieckich, ludność spędzono do kościoła poklasztornego, a osadę podpalono. Spłonęło 80% budynków mieszkalnych oraz zabytkowy modrzewiowy kościół. Dokonał tego oddział SS w odwecie za rzekome ostrzelanie oddziału wkraczającego do osady przez cywili. Ocalałe od pożogi domy zostały splądrowane przez wojsko.

Lata okupacji to walka miejscowej ludności o przetrwanie. W 1942 roku Niemcy wywieźli do obozów zagłady wszystkich zamieszkujących Siennicę Żydów (około 700 - ponad połowę mieszkańców), z których prawie nikt nie uszedł zagładzie. Pozostali mieszkańcy w większości rozproszyli się po okolicznych wsiach. Pomimo represji ze strony okupanta w Siennicy i okolicach działa Armia Krajowa i Bataliony Chłopskie oraz prowadzono tajne nauczanie na poziomie podstawowym i średnim.

30 lipca 1944 roku do Siennicy wkroczyły wojska radzieckie. W czasie walk spłonął kościół poreformacki wraz z cennym archiwum i biblioteką oraz najcenniejszym skarbem Siennicy - wspaniałym późnobarokowym wyposażeniem. Niemal cudem ocalał gmach Seminarium.


Zniszczony klasztor siennicki - rok 1944

Późnobarokowy ołtarz - spłonął podczas walk 29 lipca 1944r.


Po wojnie osada powoli się odbudowywała. Jednak do końca lat sześćdziesiątych liczba mieszkańców nie przekroczyła 500. Szybszy był rozwój w następnych dekadach, a zwłaszcza w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Powstawały nowe domy i ulice, rozwijała się i nadal rozwija infrastruktura.


Widok na centrum Siennicy z "lotu ptaka" Rok 2006 oraz 2012 - po modernizacja odcinka drogi wojewódzkiej nr 802

Historia szkoły w Siennicy i najbliższej okolicy eksponowana jest w muzeum, które mieści się w byłym klasztorze o o. Reformatów. Gmina Siennica jest najstarszym na Mazowszu ośrodkiem kształcenia nauczycieli.



Napisany przez Administrator, czwartek, 3 grudnia 2009, (5135 odsłon)
 

Komentarze  

 
0 #6 Kazimiera Siniecka 2013-10-17 12:33
Z Sennicy Pochodzili przodkowie mojego męża. Po 1831r Dwaj bracia Sieniccy zmienili nazwisko na Siniecki i Przybyli do Wielkopolski , prawdopodobnie uciekając przed wcieleniem do wojska carskiego. Jeden z nich osiadł w Pogorzeli. Zbieg nazw Pogorzel i Pogorzela.
Cytować
 
 
0 #5 super kicia 2013-06-28 16:40
na 1000% tam pojadę :lol: :D 8) ;-) :-) :roll: :P
Cytować
 
 
0 #4 Siennicki Piotr 2012-09-13 12:49
Muszę tam pojechać !! :D
Cytować
 
 
0 #3 Kicia 2011-04-01 06:16
Fajnie że ktoś o tym pomyślał. :lol:
Cytować
 
 
0 #2 Paula 2011-01-24 16:18
Podobają mi się zdjęcia :-)
Cytować
 
 
0 #1 Natalia 2010-12-19 14:10
Dziękuję za te informacje . ;-)
Cytować
 

Dodaj komentarz

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami odwiedzających witrynę.
Wirtualna Pogorzel nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.